Wobec współczesnych przemian społeczno-kulturowych i religijno-moralnych nadal aktualne są słowa Jana Pawła II, że „bardziej niż kiedykolwiek, w naszych czasach konieczne jest przygotowanie młodych do małżeństwa i życia rodzinnego. (...) Zmiany, które dokonały się w łonie prawie wszystkich współczesnych społeczeństw, wymagają tego, ażeby nie tylko rodzina, ale także społeczeństwo i Kościół podjęły wysiłek odpowiedniego przygotowania młodych do odpowiedzialności za ich własne jutro” (Familiaris consortio, n. 66). Jest to szczególnie ważne także w polskim społeczeństwie, w którym wiele czynników w niekorzystny sposób wpływa na sytuację małżeństwa i rodziny, i utrudnia przygotowanie się młodych ludzi do odpowiedzialnego podjęcia roli męża i żony, ojca i matki.
Niniejsza praca chce być odpowiedzią na potrzebę pogłębionych badań teologicznych w zakresie pastoralnym i teologii duchowości. Podjęcie badań w tym zakresie pozwoliło dokonać odpowiedniej diagnozy aktualnej sytuacji i umożliwiło ukierunkowanie formacji parafialnej tak, aby odpowiadała wyzwaniom, jakie stawia przed związkiem małżeńskim współczesna kultura. Jednocześnie uwzględniono potrzebę solidnej rewizji materiałów i programów duszpasterskich, na których opiera się powyższa formacja, i skonfrontowano założenia w nich zawarte z realnym skutkiem prowadzonej formacji duchowej i katechezy przedmałżeńskiej.
Autor podejmuje problem formacji do życia w małżeństwie i rodzinie w perspektywie parafialnej. Obszarem zainteresowań jest wszelka działalność pastoralna parafii, która prowadzi do kształtowania dojrzałych postaw religijnych młodzieży w przyszłym życiu małżeńsko-rodzinnym. Analizie poddano przebieg oraz skutki duchowo-pastoralnej działalności parafii, której celem jest właściwa formacja młodego człowieka do podjęcia obowiązków małżeńskich i rodzicielskich. Badania obejmują młodzież maturalną, która kończy etap katechezy szkolnej i wchodzi w stan dorosłości. Pracę oparto na wynikach badań empirycznych, opracowanych statystycznie, przeanalizowanych od strony teologicznopastoralnej i skonfrontowanych z obecną praktyką duszpasterską, co pozwoliło sformułować postulaty pastoralne dotyczące formacji małżeńskiej w parafiach z uwzględnieniem najważniejszych elementów duchowości życia małżeńskiego.
